Hoe data heel persoonlijk kunnen zijn

Gerdine Boers

Oprichter

Als zorgprofessional weet je dat de wensen en behoeften van je cliënten uniek zijn. Dat maakt de zorg juist zo mooi. Maar hierdoor kun je in de veronderstelling zijn dat data-gedreven zorg in de praktijk onhaalbaar is. Toch kunnen data, in de vorm van eenvoudige grafieken en overzichten, welkome ondersteuning bieden bij goede, passende zorg. In dit artikel geven we je – aan de hand van een casus – een voorbeeld van het slim inzetten van data in de zorg.

 

De data-foto van een cliëntengroep

Deze casus betreft een team dat elke dag met veel passie voor het vak en met hart voor de cliënten zorg verleent aan een complexe, intensieve, somatische zorggroep. Samen met dit team maken we een data-foto van hun cliëntengroep. Dit is een meting van de zorgvraag waarbij we – per individuele bewoner – in kaart brengen welke activiteiten voor zorg en welzijn van toepassing zijn. Daarbij noteren we wie de zorgtaak mag uitvoeren, hoe lang dit gemiddeld duurt en welke middelen erbij nodig zijn. Zo maken we duidelijk wat er écht gebeurt in de praktijk. 

De resultaten van de meting zetten we in onze leeromgeving Dido Meet. In een mix van overzichten en rapportages ontstaat zo een beeld dat duidelijkheid biedt aan zowel de zorgprofessionals als het management. De data-foto ziet er op het eerste gezicht wellicht wat cijfermatig uit, maar alle betrokkenen kunnen de getallen direct duiden. De data-foto vormt een sterke basis om samen tot passende oplossingen voor uiteenlopende vraagstukken te komen.

 

 

Bespreking van de data-foto

De informatie op de data-foto is voor alle teamleden heel herkenbaar: het geeft precies weer wat zij dagelijks meemaken op de afdeling. Met gemak kunnen zij met voorbeelden en casussen uit de praktijk duiden wat hieraan ten grondslag ligt en wat deze getallen laten zien. Ook kunnen ze feilloos benoemen waarom iets belangrijk en echt nodig is.  

Als vanzelf komt er een mooi gesprek op gang. We praten over de bewoners, de afdeling en het eigen werk. Heel snel komt het team bij de kern van zorg. Maar ook wat goed gaat, waar het schuurt, wat aandacht behoeft én wat zou kunnen helpen om beter in balans te komen.

 

Kenmerken van de bewonersgroep

Het betreft een zorggroep met overwegend complexe, meervoudige somatische ziektebeelden/aandoeningen en een intensieve zorgvraag. Als we inzoomen op de onderliggende activiteiten, dan zien we een grote mate van zorgafhankelijkheid, gecombineerd met verpleegkundige handelingen en aandacht. 

Ongeveer de helft van de bewonersgroep wordt tijdens de persoonlijke verzorging (zoals ADL, toiletverzorging, wisselliggingen, middagrust) geholpen door twee personen, met behulp van een passieve lift. Voor deze bewoners is een rustige benadering en warme zorg heel belangrijk. Bij de één om de pijn te verzachten, bij een ander omdat het lichaam niet meer goed kan meewerken en draaien moeilijk gaat, en bij weer een ander omdat hij/zij zo geniet van deze aandacht. 

Daarbij vraagt een groot deel van de bewoners in veel gevallen gespecialiseerde verpleegkundige aandacht en coördinatie. Zo is er sprake van wondzorg, katheterzorg/ blaasspoelen, sondevoeding, zuurstoftoediening en saturatiemetingen. Ook zijn er dagelijks per bewoner vier tot negen medicatieronden. Dit laatste vraagt om extra alertheid: de wisselende tijden vereisen precisie. Meerdere teamleden hebben voor de medicatietijden een alarm op hun telefoon ingesteld, zodat ze dit in de hectiek van de dag niet kunnen vergeten.

Door toenemende beperking in mobiliteit zijn vrijwel alle bewoners rolstoelafhankelijk. Zij worden meerdere keren per dag gebracht en gehaald van hun eigen appartement naar de gemeenschappelijke huiskamer. Hier worden gezamenlijk maaltijden genuttigd, koffie en thee gedronken en activiteiten georganiseerd.

 

 

Verrassende bevindingen

Voor dit team is het een eye opener dat er vrij grote verschillen zijn in bejegening en de structuur die geboden wordt aan cliënten. Ze ontdekken dat dit afhankelijk is van wie er samenwerken tijdens een dienst. Dit verklaart onder meer de toenemende discussies met een aantal bewoners over de verwachtingen rondom de zorg. 

Daarnaast merkt het team hoe waardevol en vooral hoe leuk het is om samen goed te blijven kijken naar de wensen en behoeften van de bewoners. En hierover met elkaar in gesprek te gaan, samen op ideeën te komen en tips uit te wisselen. Het betreft een kleinschalige locatie met een klein team. Hierdoor zien teamleden elkaar, en leden van andere disciplines, minder vaak live. Veel communicatie verloopt hierdoor via rapportages en e-mails. Maar elkaar ook spreken voegt net iets meer toe. Inmiddels heeft dit team ontdekt dat online overleg ook prima werkt, hierdoor hoeft niet iedereen terug te komen voor overleg.

 

Uitdagingen

De zorgvraag bestaat uit veel afwisselende, kortdurende activiteiten op niveau: dit vormt een uitdaging voor de inrichting van de zorg, zorglogistiek en onderlinge afstemming over een passende taakverdeling. Het maakt de puzzel voor het rondkrijgen van het dienstrooster nog ingewikkelder.

Er is weinig tijd voor overdracht, rapporteren, overleg met elkaar, inwerken van collega´s en administratie. Het team realiseert zich dat dit ten koste gaat van intervisie, het bespreken van veranderingen bij bewoners en afstemming over passende zorg voor (nieuwe) bewoners.

 

 

Ontdek hoe je echte data slim kunt inzetten in de zorg!

 

Hoe ziet de opvolging eruit?

De bewustwording, inzichten en zichtbare disbalans doet beseffen dat het goed is om samen te onderzoeken wat anders of slimmer kan. Uiteraard moet dit gericht zijn op zaken waarop het team zelf invloed heeft en beschikt over de benodigde kennis en kunde: oftewel de inhoud en inrichting van de zorg. Hierbij mogen hulpvragen gesteld worden aan het management of ondersteunende disciplines. Om te zorgen dat het behapbaar blijft naast het dagelijkse werk, zet het team kleine, overzichtelijke stappen.

In een bespreking van een uur, inclusief het delen van de verhalen achter de getallen, zijn de volgende punten van aandacht en ideeën voor verbetering opgehaald:

  • Het team ontdekt dat er verschillen zijn in bejegening en de geboden structuur aan de bewoners, afhankelijk van wie samenwerken tijdens een dienst. Samen duiden we de verschillen en kijken we naar wat passend is voor de cliënt en waarom. Hierover worden nieuwe afspraken gemaakt.
  • Een punt van aandacht vormt het samen goed blijven kijken naar de onderliggende reden voor het helpen van bewoners met twee personen tijdens persoonlijke verzorgingsmomenten (zoals ADL, toiletverzorging, middagrust) in relatie tot duurzame inzetbaarheid (fysieke belasting), til- en draaitechnieken, beschikbare hulpmiddelen en andere mogelijkheden (bijvoorbeeld PDL-gerichte zorg). Hiervoor vraagt het team aan de manager om extra hulp vanuit de fysio-/ergotherapeut in te zetten. Omdat het team graag on the job wil leren en verbeteren, is de vraag of deze hulp gekoppeld kan worden aan meerdere diensten. 
  • Aanvullend hierop is er behoefte aan verdieping en deskundigheidsbevordering rondom de ziektebeelden van de cliëntengroep, zodat hiermee ook rekening gehouden kan worden in de dagelijkse zorgverlening. Hiervoor worden door de verpleegkundigen uit het team en specialisten uit de organisatie een aantal klinische lessen georganiseerd.
  • Daarnaast blijkt bij twee bewoners sprake te zijn van een verdere achteruitgang in eigen regie, zorg en gedrag. Het team heeft de belangrijkste veranderingen, de ontwikkeldoelen en belangrijke rapportagepunten besproken. Deze bewoners worden in de komende team-overleggen geagendeerd. Ook worden ze besproken in het wekelijkse overleg met de arts/psycholoog. Zo wordt multidisciplinair geanalyseerd of de huidige indicatie nog voldoende passend is bij de zorgbehoefte van betreffende cliënt. 

 

 

Aanvullend advies voor dit team

  • In het teamoverleg wordt vanaf heden het bespreken van (veranderingen bij) bewoners weer geagendeerd. Wij geven daarbij het volgende advies: bespreek maximaal twee bewoners per overleg, zodat de gewenste diepgang en uitwisseling bereikt kan worden, en het haalbaar blijft naast het dagelijkse werk.
  • Ook zien wij een mogelijkheid voor procesoptimalisatie door innovatie. Voor dit team zou bijvoorbeeld de smart glass passend kunnen zijn. Hierdoor is de fysieke aanwezigheid van een zorgprofessional, zoals een Specialist Ouderengeneeskunde of wondzorgverpleegkundige, in veel gevallen niet meer nodig. 

 

Leeromgeving Dido Meet

Ben je benieuwd hoe de data-foto van jouw afdeling/woongroep eruitziet? En vind je het interessant om samen met jouw collega’s te leren van data, maar vooral van en met elkaar?

Ontdek de kracht van onze leeromgeving Dido Meet. Leer hoe je zelf de eerste stap kunt zetten en jouw invloed op de inrichting van de cliëntenzorg kunt vergroten. Zodat er meer tijd en ruimte overblijft voor het geven van persoonlijke aandacht en goede zorg aan jouw cliënten, en je nog meer voldoening uit je werk kunt halen. En vergeet niet dat het zetten van kleine stapjes al enorm de moeite waard is.

Meer weten? Stuur een e-mail naar gerdine@didozorgt.nl of bel 06-46010466. We horen graag van je.

Eventuele Tags: